Posted by Stefan van Vessem on 03/14 at 12:38 PM

Hokjesdenken voorbij in procedureland!

Voordat de schop de grond in mag
Als vergunningenmanager sta je dicht bij het moment dat de ‘schop in de grond’ moet. De tijddruk tot het verkrijgen van een vergunning is daarom eigenlijk altijd groot. Ons vergunningenteam vraagt vergunningen aan voor de meest uiteenlopende ontwikkelingen,van industriële bedrijven tot een aanbouw aan een dijkwoning of voor allerlei infrastructurele projecten. Tussen deze voorbeelden lijken weinig overeenkomsten te zijn, behalve dat er in alle gevallen sprake is van een te doorlopen procedure en een wettelijke proceduretijd. Hier begint het Nederlandse hokjesdenken.
 
Reguliere en uitgebreide procedure
Nederland kent de Algemene wet Bestuursrecht (Awb). De Awb kent twee smaken voor vergunningprocedures. Men onderscheidt de reguliere en de uitgebreide procedure. De eerste duurt maximaal 14 weken voor bijvoorbeeld bouwactiviteiten, de tweede duurt minimaal 26 weken bij bijvoorbeeld milieuactiviteiten (de vroegere milieuvergunning). In de regel organiseren we een veelvoud van deze vergunningaanvragen. We zijn de ‘sparring partner’ van de ontwikkelaar en de ‘onderhandelaar’ om een vergunningaanvraag met voldoende ‘body’ beoordelingsgeschikt te maken. Doel is vervolgens dat een vergunningprocedure zo vlot mogelijk door het ambtelijk apparaat kan. Gezamenlijk en náást de vergunningverlener. In het geval dat er meerdere activiteiten tegelijk aangevraagd worden (bijvoorbeeld bouwen in combinatie met afwijken bestemmingsplan, milieu, of een werkzaamheden aan een nationaal monument) dan geldt de uitgebreide procedure van 26 weken en kan je ná die 26 weken op het vroegste moment aan de slag.

Sneller door de procedure kan!
In de praktijk leidt deze ‘koppeling’ vaak tot vertragingen en frustratie bij onze klanten. Echter… niet altijd! Het hokjesdenken hoeft niet leidend te zijn. In het land zijn inmiddels verschillende omgevingsdiensten, gemeenten en provincies waar instrumenten ontwikkeld zijn om de procedures te versnellen! Deze overheden en uitvoeringsdiensten bieden een dienstverlening aan waarbij vergunningen integraal en in één procedure binnen 14 weken met een gedoogbeschikking afgegeven worden. De spreekwoordelijke schop kan dan wel na 14 weken in de grond!

Een voorbeeld van deze versnelling is de dienstverlening van de Omgevingsdienst West-Brabant (OMWB), de intentieverklaring. Deze dienst vraagt een grotere flexibiliteit, een andere organisatorische insteek. De vergunningaanvragen moeten compleet zijn en op een degelijk niveau zijn ingestoken. Daarvoor zijn wij er graag, zie ook mijn blog niet uw project maar óns project! Maar het bewijs is er dat het kan! Ontwikkelingen kunnen sneller van de grond, buitenlandse ondernemers mijden Nederland niet langer voor het opzetten van productiefaciliteiten vanwege die 'papierhandel en tijdrovende processen'. Ontwikkelingen gaan sneller. Aanzienlijk sneller in ruimtelijke vraagstukken en aanzienlijk sneller bij vergunningvraagstukken.

Wie durft?
Ik ben een enorme voorstander van deze versnellingsroutes. Hulde voor de overheden die deze initiatieven hebben weten te realiseren! 100 punten. Wie volgt? Ik stel voor per direct te vernieuwen. Echt te vernieuwen. En laten we de nieuwe Omgevingswet daarvoor na 2019 gaan inzetten. Maar, wat mij betreft hoeven we echter niet te wachten en is het hokjesdenken nu definitief voorbij in procedureland, juist bij vergunningen!

Deel deze pagina

Posted by Alexander on 03/07 at 08:29 AM

De Omgevingswet komt er aan: bereid je voor!

De Omgevingswet komt er aan. Niets aan de hand, zou je zeggen. Niets is minder waar, stellen Annette Zebel en Koos Seerden in hun column in bouwvakblad Cobouw. Je leest hun column hier: ​http://www.cobouw.nl/column/opinie/omgevingswet-komt-er-bereid-je

Deel deze pagina

Posted by Eric van der Aa on 02/13 at 09:59 AM

Blog Eric van der Aa Toets Online: Jaarrond beschermde vogelnesten

Het fenomeen jaarrond beschermde nesten bestaat sinds 1 januari 2017 niet meer nu de nieuwe Wet natuurbescherming van kracht is. Het aantasten van dergelijke nesten vergde een ontheffing in het kader van de Flora- en faunawet, hetgeen in de praktijk zeer moeilijk was omdat een dergelijke ontheffing alleen verleend kon worden voor een belang dat in de Vogelrichtlijn wordt genoemd (veiligheid, volksgezondheid, bescherming van flora en fauna). Ik ben er altijd vanuit gegaan dat deze in 2009 door de wetgever opgestelde “Aangepaste lijst jaarrond beschermde vogelnesten” goed doordacht was, ook al heb ik nooit een inhoudelijke onderbouwing per soort kunnen vinden.  

De gehele tekst leest u op Toets Online.

Deel deze pagina

Posted by Eric van der Aa on 11/18 at 09:22 AM

Blog Eric van der Aa Toets Online: 100.000 hectare extra bos

Het plan van de Nederlandse bos- en houtsector voor het aanplanten van een extra Veluwe , verspreid over Nederland is over het algemeen positief ontvangen. Het belangrijkste motief van de initiatiefnemers betreft het vastleggen van CO2 maar ook de voordelen voor recreatie en natuur worden genoemd. Typerend is helaas de zure CDA-reactie, waarbij kamerlid Geurts twitterde dat dit plan “een enorme aanslag is op onze voedselproductie”. Hij zou toch beter moeten weten; de Nederlandse landbouw produceert vooral voedseloverschotten voor de wereldmarkt, tegen veel te lage bulkprijzen voor consumenten die massaal te veel eten.

Lees verder op Toets Online

Deel deze pagina

Posted by Rob Schram on 09/19 at 09:47 AM

Blog Rob Schram Rio na de Spelen op Platvorm VOER

In augustus 2016 keek de wereld naar de Olympische Spelen in Rio de Janeiro. Dé uitgelezen kans dus voor de stad om zich te profileren als moderne metropool en voor Brazilië om zich te presenteren als moderne natie. Het nieuws uit Brazilië werd in de aanloop naar de Spelen echter gedomineerd door de politieke en economische crisis, milieuvervuiling en geweld. Ook nieuws gerelateerd aan de Spelen, zoals bouwkundige staat van het Olympisch dorp en de gebrekkige infrastructuur, droegen niet bij aan de positieve beeldvorming.

Lees Rob's blog verder op de site van Platvorm VOER.

Deel deze pagina

Posted by Stefan van Vessem on 03/01 at 12:23 PM

Niet úw project, maar óns project

In het najaar 2015 schreef ik een blog op deze site over vergunningen en de nieuwe Omgevingswet. In dat blog tip ik aan dat het echt ondenkbaar is om straks onder de nieuwe Omgevingswet een bouwvergunning voor je aanbouw aan te vragen zonder eerst met de buren te overleggen. Ik ben van mening dat dat nu eigenlijk al niet anders is. Iedere collega-adviseur kan het beamen: om uw bedrijf uit te breiden of op te richten, zelfs om thuis een aanbouw aan uw huis te zetten, zijn er drie groepen die daaraan in meer of mindere mate invloed uitoefenen en bepalen of uw project een succes zal worden.

1. Uzelf als initiatiefnemer;
2. de overheid t.b.v. verlenen van toestemming;
3. uw leefomgeving.

In het 'klassieke' model staan deze drie partijen tegenover elkaar. De belangen zijn tegenstrijdig en de strategie klinkt veelal als 'laat vooral allemaal niet het achterste van je tong zien' als we met elkaar het gesprek aangaan.

Vreemd eigenlijk. Elke communicatieadviseur zal je voor gek verklaren. Nu is het natuurlijk menselijk dat iedere verandering per definitie met argusogen bekeken wordt, uit welk oogpunt ook bekeken. Toch is het de uitdaging om de belangen van een project breder te maken. Maak van de bovenstaande drie groepen je projectteam en betrek ze in je besluitvorming. Daarmee creëer je draagkracht en begrip. Natuurlijk hebben we daarbij allemaal andere belangen, maar het merendeel van de projecten waar ik mee te maken heb hebben tot doel om de leefomgeving te verbeteren of te veranderen. Natuurlijk hebben industriële ontwikkelingen niet altijd het doel om de leefomgeving te verbeteren maar ook tot doel om bijvoorbeeld productiecapaciteit te vergroten. Toch hoeven dat soort ontwikkelingen niet automatisch te betekenen dat er sprake is van achteruitgang van de leefomgeving.

Onze vergunningprocedures en bestemmingsplannen zijn er namelijk niet voor niets. Daarmee wordt getoetst of een verandering daadwerkelijk wel acceptabel is (en niet tot verslechtering leidt). Het is alleen zaak om de drie groepen vroegtijdig te betrekken in je project. Als je dat doet, en zoveel als mogelijk rekening houdt met de wensen van alle drie dan doorloop je de procedures echt met een groter gemak en fors minder juridische rompslomp aan het eind van de procedure. Dat kan wel betekenen dat er wel eens een beetje gegeven moet worden in plaats van alleen genomen. Vergeet bij deze beslissingen niet dat het ook een prettig gegeven is als je straks je buurman nog gewoon een hand kunt geven.

Als vergunningenmanager heb ik te maken met verschillende projecten. Van een grote transformatieopgave in Zeeland tot een gerenommeerd verwerkingsbedrijf dat een efficiencyslag wil maken in de productie en alles daartussen. In alle situaties wil mijn opdrachtgever 'zo snel mogelijk de spreekwoordelijke schop in de grond'. Maar ja, je zit altijd met 'de 26 weken' van de vergunningprocedure of de nog langere aanpassing van het bestemmingsplan.

Kom ik weer terug op mijn eerdere uitleg 'maak je project breder door alle partijen vroegtijdig in je project te betrekken'. In procedureland kunnen we inspraakperioden (nog) niet verkorten. Onder de nieuwe Omgevingswet kan dat anders worden. Toch moet er altijd inspraak blijven want dat is een basis van onze democratie. Maar de '26 weken' is een bevoegdheid en geen pertinente vaststaande looptijd. Betrekken van overheden, concepten vroegtijdig laten beoordelen en het SMART managen van belangen uit de omgeving dragen ertoe bij dat je niet alleen juridische rompslomp achteraf maar zelfs winst in de reguliere procedures kan behalen.

In het vakgebied van procedures op ruimtelijke ontwikkelingen lopen we met regelmaat tegen deze 'mogelijkheden' aan. Het lukt zeker ook niet altijd. Maar er zijn wel mogelijkheden en negen van de tien overheden staan daar volledig voor open. Als u dan vervolgens openstaat voor een positieve betrokkenheid van de omgeving en openheid van zaken is een positieve basis voor uw project gelegd. Correctie, ons project!

Deel deze pagina

Posted by Eric van der Aa on 03/01 at 09:33 AM

Vernieuwd agrarisch natuurbeheer. Blog Eric van der Aa op Toets Online

Vol trots meldde het IPO op 23 februari dat “de twaalf provincies voor 2016 ruim 43,1 miljoen euro aan subsidie beschikbaar hebben gesteld voor het vernieuwde agrarisch natuur- en landschapsbeheer. Veertig agrarische collectieven bestaande uit 6.630 deelnemende agrariërs gaan in 2016 totaal ruim 63.000 hectare natuur beheren. Rijk en provincies hebben in samenwerking met de betrokken partners een vernieuwd stelsel voor agrarisch natuurbeheer uitgewerkt, gebaseerd op ervaringen uit de agrarische natuurbeheerpraktijk. Dit moet een efficiëntere en effectievere uitvoering van het beheer opleveren: minder administratieve lasten en meer grutto’s.” Aldus het persbericht.

Lees de blog van Eric van der Aa op Toets online.

Deel deze pagina

Posted by Abel Coenen on 01/18 at 09:27 AM

Leidt de Omgevingswet echt tot een gezonde en veilige leefomgeving?

De Omgevingswet krijgt vorm
Na goedkeuring en amendering van het wetsvoorstel Omgevingswet door de Tweede Kamer, krijgt de vernieuwing van het omgevingsrecht langzaam maar zeker vorm. Uiteraard moet de Eerste Kamer de wet ook nog goed keuren en zullen de AMvB’s de wet verder kleur geven, maar de formulering van het wetsvoorstel laat goed zien op welke grondslagen de wet is gebaseerd. Het laat zien hoe de bevoegdheden straks verdeeld zijn en welke instrumenten de overheden straks in kunnen zetten.

Meer van hetzelfde?
Duidelijk is dat de reikwijdte van de wet ruimer is dan wat we tot nu toe kennen in het fysieke domein. Ook onderwerpen als gezondheid, openbare orde en veiligheid zullen straks deel uitmaken van afwegingen in het kader van omgevingsvisies-, plannen- en -vergunningen.

Wat betreft het instrumentarium en de procedures komen veel bestaande zaken terug in een nieuw jasje. Algemene regels, de omgevingsvisie, het omgevingsplan en de omgevingsvergunning vormen samen een stelstel dat, net als nu, gericht is op de bescherming van en het sturen op omgevingskwaliteiten (zorgen dat er geen ‘onevenredige afbreuk’ aan wordt gedaan). De Omgevingswet voorziet nadrukkelijk in meer afwegingsruimte en flexibiliteit voor lokale overheden. Het stelsel wordt dus integraler en flexibeler, maar wordt de omgevingskwaliteit ook beter?

Vernieuwd is in elk geval het veel bredere toepassingsbereik van de programmatische aanpak. Anders dan de algemene regels en het omgevingsplan - die vooral verslechtering van de leefomgeving moeten voorkomen - kan een programmatische aanpak een proactief instrument zijn om de omgevingskwaliteit te verbeteren ten opzichte van de bestaande situatie.

Toepassingsbereik programmatische aanpak veel breder
We kennen de programmatische aanpak nu vooral op rijksniveau en in sectorale vorm. Naast het Nationaal Samenwerkingsprogramma Luchtkwaliteit, is afgelopen jaar de Programma Aanpak Stikstof in werking getreden. Daarnaast moet op basis van Europese regels voor stedelijke agglomeraties groter dan 250.000 inwoners een actieplan geluidhinder worden gemaakt. Naast deze sectorale programma’s kent de Crisis- en herstelwet (Chw) voor ontwikkelingsgebieden een gebiedsgerichte programmatische aanpak. De Chw heeft echter een beperkt toepassingsbereik.

Vernieuwend aan de programmatische aanpak in het wetsvoorstel Omgevingswet is dat het toepassingsbereik in principe alle omgevingswaarden en doelstellingen van de Omgevingswet omvat. Overigens bestaat er nog wel een juridisch onderscheid tussen een ‘gewoon’ programma en een programma met een programmatische aanpak. Een programma dat is vastgesteld door de overheid is alleen zelfbindend voor de overheid, terwijl een programma met programmatische aanpak kan functioneren als toetsingskader voor het verlenen van omgevingsvergunningen, het nemen van projectbesluiten of het vaststellen van omgevingsplannen (art. 3.15 lid 2 wetsvoorstel Omgevingswet).

Programma’s kunnen zowel sectoraal als gebiedsgericht van aard zijn. Voorbeelden van een lokale sectorale programmatische aanpak kunnen zijn: een actieplan geur of een actieplan externe veiligheid. Voorbeelden van een gebiedsgericht programma kunnen zijn een programmatische  aanpak landelijk gebied of een programmatische aanpak binnenstad.

De programmatische aanpak lijkt vooralsnog behoorlijk vormvrij, al kunnen in AMvB’s straks nog wel nadere regels worden neergelegd. In artikel 3.16 van het wetsvoorstel zijn de minimale eisen voor een programmatische aanpak opgenomen:
- een beschrijving van het gebied waarvoor het programma geldt;
- de periode waarop het programma betrekking heeft of de mate van doelbereik waarbij het programma eindigt;
- en de omgevingswaarden of de andere doelstellingen met het oog waarop het programma wordt vastgesteld.

Gericht op de grenswaarde of op de streefwaarde?
Interessant is natuurlijk de vraag welk ambitieniveau lokale overheden straks gaan hanteren voor hun omgevingswaarden. Gaan overheden akkoord met een wettelijke ondergrens, of stellen zij een eigen omgevingswaarde vast en gaan ze per gebied verschillende waarden hanteren? Dit ambitieniveau is bepalend voor de inzet van de programmatische aanpak. Wordt de programmatische aanpak straks gebruikt om schaarse milieuruimte te verdelen en net te voldoen aan de wettelijke grenswaarde of wordt het gebruikt om de leefomgeving mooier, gezonder en veiliger te maken?

Geen dode letter
Er zijn dus al verschillende voorbeelden van een programmatische aanpak, maar het is denkbaar dat er meer lokale varianten opduiken. Sterker nog, het zou best kunnen dat een programmatische aanpak straks wordt geëist door gemeenteraden of burgers. Dit volgt uit de formulering van artikel 3.10 van het wetsvoorstel: ‘Als aannemelijk is dat niet wordt voldaan of niet zal worden voldaan aan een omgevingswaarde, stelt het college van burgemeester en wethouders van de gemeente waar dat het geval is een programma vast, gericht op het voldoen aan die omgevingswaarde.’

Betekent dit dat een toename van de geluidsbelasting als gevolg van de autonome groei van het verkeer of het sluipenderwijs volbouwen van open ruimtes verleden tijd is? De tijd zal het leren. Feit is dat de programmatische aanpak vernieuwend kan zijn ten opzichte van het bestaande instrumentarium, dat grotendeels gericht is een geleidelijke ‘niet onevenredige’ afbreuk van omgevingswaarden. Laat de eerste pilots maar komen!

Evert Stellingwerf

Bronnen
Bij het schrijven van deze blog is gebruik gemaakt van de volgende bronnen:
- De Omgevingswet, vastgesteld door de Tweede Kamer op 1 juli 2015
- https://www.stibbe.com/en/news/2014/october/aaldert-ten-veen-en-derek-sietses-de-programmatische-aanpak-in-de-omgevingswet-1
- Mr. M.N. Boeve en dr. mr. F.A.G. Groothuijse, Programmatische aanpak in de Omgevingswet: ruimte voor ontwikkeling, waarborgen voor kwaliteit?, Tijdschrift voor Omgevingsrecht, oktober 2014

Deel deze pagina

Posted by Eric van der Aa on 01/15 at 09:30 AM

Soortbescherming nu en straks;  Eric van der Aa blogt voor Toets

Met de op 15 december door de Eerste Kamer aangenomen nieuwe Wet Natuurbescherming is het thema soortbescherming aanzienlijk gewijzigd. De lijst met beschermde soorten is namelijk ingrijpend aangepast. Deze wet zal per 1 juli a.s. van kracht zijn.

Lees de complete blog van Eric op de website van Toets.   

Deel deze pagina

Posted by Eric van der Aa on 10/26 at 04:51 PM

Slimme huiskraaien! Blog van Eric van der Aa voor Toets online

Slimme huiskraaien...

Onlangs publiceerde NRC-next een boeiend artikel over het uitroeien van de huiskraaien. Deze soort verplaatst zich graag per schip (wellicht al eeuwen) en heeft vanuit zijn thuisbasis India vele kolonies gesticht in Afrikaanse en Aziatische havensteden. 
Lees het blog van Eric van der Aa, dat gepubliceerd is via Toets online

Deel deze pagina