Gemeente Zoetermeer werkt al enige tijd aan het vormgeven van omgevingsprogramma’s binnen de Omgevingswet. De gemeente heeft daarbij de wens om een uniforme werkwijze voor het opstellen van een omgevingsprogramma vast te leggen. Namens Rho Adviseurs hebben Ruud Louwes en Iris van Malsen de gemeente hierin ondersteund door handreikingen en diverse formats te ontwikkelen voor het opstellen van omgevingsprogramma’s binnen de gemeente.
Aan de slag met de formats en handreikingen
Met behulp van praktische formats wordt duidelijk welke informatie er in een omgevingsprogramma thuishoort en waarom dat belangrijk is. De formats bieden een heldere instructie en duidelijke kaders zowel voor de inhoud als de structuur van het document. Denk aan de strekking van de inhoud, welke informatie nodig is en hoe je bijvoorbeeld je maatregelen onderbouwt.
In sommige gevallen is een uitgebreidere toelichting of meer achtergrondinformatie nodig bij de formats. Dit is met name het geval bij aspecten die niet in ieder omgevingsprogramma aan bod komen, maar waarover wel moet worden nagedacht. De handreikingen gaan uitvoerig in op enkele specifieke onderwerpen, zoals nadeelcompensatie, voorkeursrecht en mer-plicht, zodat ook deze thema’s op een juiste wijze ondergebracht kunnen worden in de omgevingsprogramma’s waarin deze thema’s een rol spelen.
Door te werken met een format wordt de herkenbaarheid van het omgevingsprogramma vergroot. Dit draagt bij aan een zorgvuldige en vlotte bestuurlijke besluitvorming.
Opgaven worden integraler benaderd en de uitvoeringskant van beleid komt meer op de voorgrond. Dit vraagt om een andere manier van werken en samenwerken. Iets waar in de handreiking uitvoerig bij wordt stil gestaan.
Omgevingsprogramma’s worden gepubliceerd op het Digitaal Stelsel Omgevingswet (DSO). In het DSO klik je op een locatie op de kaart en zie je direct welke informatie daarop van toepassing is. Iris: ‘Dit vraagt om een andere opbouw van documenten dan dat we eerst gewend waren: object- en gebiedsgericht, in plaats van tekstueel en volgordelijk zoals bij het samenstellen van een boekje en pdf gebruikelijk was. Het verplicht je om objectgericht na te denken, er is geen plaats voor wollige beleidsteksten. Dit vraagt om een andere manier van werken, zowel bij gemeenten als adviesbureaus. Ook dit komt aan bod in de formats.’
Een andere manier van werken gebeurt niet zomaar. Ons product is bedoeld als startpunt en is nadrukkelijk geen afgerond eindproduct. Het document is gepubliceerd op de gemeentelijke internetpagina, zodat medewerkers het eenvoudig kunnen gebruiken. Door praktijkervaringen zal de handreiking worden aangevuld of bijgesteld. Dit maakt het product des te sterker!
Door handreikingen en praktische formats aan te reiken, zorgen wij ervoor dat beleidsmedewerkers en andere inhoudsverantwoordelijken binnen de gemeente zelf aan de slag kunnen met het opbouwen van een omgevingsprogramma. Wij bieden achtergrondinformatie over specifieke onderwerpen en een gestructureerde opbouw met duidelijke kaders, zodat de omgevingsprogramma’s uniform, volgens de nieuwe manier van werken, kunnen worden opgesteld.
Iris van Malsen