Rho Adviseurs heeft samen met de gemeente Hardenberg intensief samengewerkt aan de toekomstvisie voor het centrum van Dedemsvaart. Dit op basis van een uitgebreid participatieproces met inwoners, ondernemers en belanghebbenden. De kern van de visie is een onderverdeling in vier deelgebieden en een aangescherpte kijk op de verkeersruimte.
In de visie zijn kaders opgenomen om richting te geven aan de gewenste centrumontwikkeling. Per deelgebied is dat uitgewerkt om te kunnen sturen op de concentratie van winkels op één plek, een functioneel boodschappengebied op een andere plek, een levendige woonstraat en een overgangsgebied. Per deelgebied zijn uitgangspunten geformuleerd, waarmee op korte en lange termijn wordt gestuurd op het toewerken naar een levendig, toekomstbestendig, verkeersveilig, compleet en prettig centrum van Dedemsvaart.
De centrumvisie is richtinggevend voor nieuwe ontwikkelingen én stuurt op het behoud en versterken van bestaande kwaliteiten. De centrumvisie is bewust geen volledig uitgewerkt plan voor de komende 10 jaar. Zij bevat concrete acties en maatregelen op de korte termijn en een wenkend perspectief voor de lange termijn. Inwoners, organisaties en overheden zullen daarbij moeten samenwerken om tot het gewenste resultaat te komen. De visie bepaalt het handelen voor de gemeente Hardenberg voor opgaven in en rondom het centrum van Dedemsvaart. Het geeft op meerdere beleidsterreinen een handelingsperspectief voor verdere uitwerking en uitvoering van opgaven en concrete investeringen en maatregelen.
Vertrekpunt
Dedemsvaart heeft een uitgestrekt centrumgebied, maar kampt met leegstand en een versnipperd straatbeeld door landelijke trends zoals online winkelen. Eerdere plannen richtten zich op het compacter maken van het centrum, met de Markt als nieuw middelpunt. Dit leidde tot verdichting en parkeergelegenheid, maar ook tot minder groen en verblijfskwaliteit. De Julianastraat Noord verloor functies door het concentratiebeleid en kent nog geen levendige woonstraat. In de Julianastraat Zuid is er wél sprake van een goede mix van functies en een centrumgevoel. De ‘shared space’-inrichting blijkt echter niet te werken: verkeersveiligheid en de stenige inrichting vormen knelpunten. Ook het gebied rond De Wisseling, aan de vaart, wordt niet als onderdeel van het centrum ervaren. Door dit beter te betrekken, kan het centrum worden versterkt en leegstand worden verminderd.
Hier gaan we naar toe
Om de gewenste ontwikkeling voor verschillende delen van het centrum mogelijk te maken, onderscheiden we vier verschillende zones.
- Wonen
- Winkelen
- Boodschappen
- Mix
Per zone beschrijven we ontwikkelkansen, regels en richtlijnen. Door onderscheid te maken in de mogelijkheden en wenselijke situatie per zone, kunnen we sturen op de concentratie van winkels op één plek, een functioneel boodschappengebied op een andere plek, een levendige woonstraat en een overgangsgebied. Deze zijn niet op afzonderlijke panden of situaties gericht, maar hebben als doel een verbetering van het centrum van Dedemsvaart als totaal. We werken de visie voor de verschillende zones in het volgende hoofdstuk verder uit.
Een overkoepelend thema is de verkeersveiligheid. We laten het ‘shared space’- principe los. De praktijk heeft laten zien dat dit principe voor Dedemsvaart niet werkt. In plaats daarvan gaan we terug naar een situatie waarin de verschillende verkeersstromen duidelijk een eigen plek krijgen binnen het straatprofiel. Daarnaast minimaliseren we het aantal plekken waarbij automobilist, voetganger en fietsers elkaar kruisen. We zetten in op het scheiden van de verkeerstromen waarbij de voetganger in de kern van het centrum zijn plek krijgt, de fietser in de lus daaromheen en de automobilist aan de rand. Kruisingen zijn overzichtelijk en
voorrangsituaties helder.
Een ander belangrijk overkoepelend thema is de verblijfskwaliteit van de openbare ruimte. Dit komt in de uitwerking van de verschillende zones aan de orde.
Participatie
Participatie is erg belangrijk geweest bij de totstandkoming van de visie. In verschillende sessies, bewonersavonden, inloopmomenten en projectgroepoverleggen is van grof naar fijn toegewerkt naar de uitgangspunten van de visie. De gebiedsindeling is voorgelegd aan zowel bewoners, ondernemers en andere belanghebbenden.
De uitdaging zijn de tegenstrijdige belangen, bijvoorbeeld: parkeren voor de deur, of toch gaan voor verblijfskwaliteit? Een autovrije Wisseling, of toch liever een doorgaande route. Uiteraard is er niet altijd sprake van eensgezindheid. Een duidelijke probleemstelling, een open gesprek en de juiste belangenafweging voor de toekomstige ontwikkeling is hierbij essentieel.
De uitdaging zijn de tegenstrijdige belangen, bijvoorbeeld: parkeren voor de deur, of toch gaan voor verblijfskwaliteit? Een autovrije Wisseling, of toch liever een doorgaande route. Uiteraard is er niet altijd sprake van eensgezindheid. Een duidelijke probleemstelling, een open gesprek en de juiste belangenafweging voor de toekomstige ontwikkeling is hierbij essentieel.
Het centrum van Dedemsvaart gaat de komende jaren veranderen. Over 10 jaar heeft Dedemsvaart een heldere structuur met verschillende zones. Deze onderverdeling in zones versterkt het centrum van Dedemsvaart als totaal. Dit betekent concreet dat functies veranderen en gevels nieuwe plinten kunnen krijgen. De winkels zijn geconcentreerd en van leegstaand is geen sprake. De Julianastraat Noord is volledig veranderd in een levendige woonstraat, de winkels hebben een plek gekregen elders in het centrum.
De inrichting van de openbare ruimte is overzichtelijk en werkt de verkeersveiligheid in de hand. Het verkeersysteem is daarbij heringericht. Een overzichtelijke inrichting zorgt voor een verbeterde verkeersveiligheid en de hele sfeer van het centrum voelt niet langer versteend aan. Er is sprake van een prettig verblijfsklimaat, met ruimte voor bankjes, groen en ruimte voor ontmoeting. De verbinding met de vaart is aanwezig. Zo ontstaat een levendig centrum van Dedemsvaart!
Projectteam
Projectleider Emiel Oude Wesselink
Participatieproces Guido van Loenen
Ontwerp Thomas Walstra