De komende jaren krijgt het centrum van Vriezenveen een impuls. In verschillende fases transformeert het centrum naar een prettige verblijfsplek, gericht op ontspanning en ontmoeting. Een aantrekkelijk centrum dat in belangrijke mate bijdraagt aan de beleefbaarheid, voor bestaande én nieuwe inwoners van Vriezenveen.
Het huidige centrum van Vriezenveen mist verblijfskwaliteit. De auto is dominant in het straatbeeld aanwezig. Het aanwezige voorzieningenaanbod en de inrichting van de openbare ruimte maken dat het centrum sterk doelgericht wordt bezocht. Het zijn vaak korte bezoeken, met de auto. Bovendien groeit het dorp met de bouw van meer dan 1.000 woningen de komende jaren stevig door.
In Vriezenveen is daarom gekozen voor een duidelijk afgebakend centrumgebied met verblijfskwaliteit. Het moet een plek worden om te wonen, werken, winkelen, verblijven en te recreëren. Maar het moet ook een plek worden met een eigen Vriezenveense identiteit.
Het stedenbouwkundig plan met uitvoeringsprogramma geeft hiervoor de visie, het inzicht in de kansen die er liggen en de opgaven die daarbij horen. De uitvoering is een traject van lange adem en afhankelijk van veel partijen.
Onze aanpak in vier thema’s:
- Functies – een toekomstbestendig programma dat meerwaarde biedt voor de levendigheid in het centrumgebied.
- Verkeer en parkeren – de balans tussen een goede bereikbaarheid voor aanwezige functies en leefbaarheid (auto minder dominant in het straatbeeld).
- Gebouwen en openbare ruimte – vergroten verblijfsfunctie en (be)leefbaarheid.
- Vriezenveense identiteit – een centrumgebied dat inwoners trots maakt. Dat past bij de schaal en cultuur van Vriezenveen en ruimte biedt voor ontmoeting en evenementen.
Een stapsgewijze transformatie
Het resultaat is een concrete aanpak waarmee Vriezenveen stapsgewijs kan transformeren naar een toekomstproof centrumgebied. Allereerst is een gezamenlijke visie op een toekomstbestendig centrumgebied voor Vriezenveen bepaald, zowel in programma als ruimtelijke inpassing. Deze visie is gevisualiseerd op een overzichtelijke kansenkaart. Vervolgens is dit verwerkt in een degelijk stedenbouwkundig plan en een actiegericht uitvoeringsprogramma. Met als doel om:
- Een toetsingskader te bieden voor de gemeente (bij initiatieven wordt het principe ‘ja, mits’ toegepast);
- Duidelijkheid en voorzienbaarheid te creëren voor vastgoedeigenaren en projectontwikkelaars;
- Te inspireren en ondernemers richting en nieuwe kansen te geven.
Rho Adviseurs heeft de benodigde ruimtelijke en programmatische analyses uitgevoerd: stedenbouwkundig/landschappelijk, detailhandelsonderzoek, voorzieningenaanbod en plancapaciteit, analyse groenstructuur en klimaatadaptieve en biodiverse inrichting plus onderzoek naar alternatieve ontsluitingsmogelijkheden en parkeeroplossingen ten behoeve van een autoluw centrumgebied.
De uitkomst is compact weergegeven op een heldere kansenkaart. Op de kaart zijn alle locaties met kansen voor versterking van de ruimtelijke (verblijfs)kwaliteit van het centrum benoemd. Daarbovenop zijn per locatie de mogelijke oplossingen per thema toegelicht.
Uitwerking stedenbouwkundig plan en inrichtingsplan
De mogelijke oplossingen hebben wij uitgewerkt in een stedenbouwkundig plan. Samen met de klankbordgroep zijn er ingrijpende keuzes gemaakt om nieuwe structuur en inrichting van het openbaar gebied mogelijk te maken: een autoluw centrum en verplaatsing van parkeren naar de randen, drie duidelijke ontwikkellocaties om extra programma te kunnen toevoegen aan het centrum (zowel detailhandel en horeca als wonen).
Het resultaat is een uitnodigend stedenbouwkundig plan met een concreet herinrichtingsvoorstel met ontwikkelkansen, een aantrekkelijke autovrije openbare ruimte met veel groen en met meer aanleidingen voor verblijf en ontmoeting.
Lokale kartrekkers en brede klankbordgroep
Een centrumgebied heeft veel overeenkomsten met de brede gemeentelijke context. In het centrumgebied komt alles bij elkaar, zowel ruimtelijk als maatschappelijk. Het centrum is van iedereen, van bewoners, van bezoekers en van ondernemers. Ieder met eigen belangen. Daarom leeft dit project in het hele dorp. De samenwerking met ondernemers en belangenorganisaties was zeer constructief. Het mondde uit in een mooi proces, met veel belangstellenden die hun mening kenbaar hebben gemaakt en uiteindelijk zelf de kartrekkers werden.
Het proces is mede begeleid door een klankbordgroep bestaande uit vertegenwoordigers van het bedrijfsleven (Vriezenveense Ondernemers Vereniging en Ondernemershuis Twenterand), organisatoren van evenementen, Dorpsraad Vriezenveen en medewerkers van de gemeente. Dit waren onze gesprekspartners om samen naar gedragen oplossingen te komen.
Ook het uitvoeringsprogramma is via participatie tot stand genomen. Vertegenwoordigers van VOV (Vriezenveense Ondernemers Vereniging) en de koplopers van Vriezenveen (prominente vertegenwoordigers van verenigingen en stichtingen) hebben inhoudelijk meegedacht over de belangrijke thema’s. Daarnaast zijn ondernemers en inwoners betrokken bij de twee openbare participatieavonden.
Het belang van participatie
Er zijn twee openbare participatieavonden georganiseerd. Op deze avonden heeft Rho Adviseurs de opgaven en ontwerpoplossingen aan de inwoners gepresenteerd waarna bij panelen het gesprek is gevoerd over de verschillende thema’s die in het centrum spelen. De opbrengst is gebruikt om het plan te verder verfijnen en te versterken.
In een eerste participatieavond zijn er vooral keuzes voorgelegd (verschillende inrichtingsmodellen) om met mensen in gesprek te gaan. Op de tweede avond is op basis van gemaakte keuzes het ontwerp toegelicht om opnieuw in gesprek te gaan over de ontwerpoplossingen. We konden de weerstand van de eerste avond omzetten in een positief gesprek over de specifieke Vriezenveense behoefte en identiteit.
Een aantal gevoeligheden bleef terugkomen maar door de gekozen oplossingsrichting en inrichtingsprincipes zijn de voorstellen uiteindelijk door (bijna) iedereen omarmt. Dit betreft vooral het gesprek over een autoluw centrum (nieuwe route), andere parkeeroplossingen (aan de randen) en de inrichting van de pleinen (in verband met evenementen die om ruimte en overzicht vragen versus vergroenen en meer meubilair voor verpozen en ontmoeten).
Schetsen van de nieuwe situatie (impressies op ooghoogte)
Aan de slag met het uitvoeringsprogramma
Ingrepen in centrumgebieden zijn altijd complex. Overheden, inwoners, ondernemers en andere belanghebbenden werken allemaal op hun eigen tempo en hebben hun eigen belangen. De uitvoering van het stedenbouwkundig plan vraagt dan ook om een lange adem. In het uitvoeringsprogramma is per kans beschreven welk tijdspad hieraan is gekoppeld, welke partijen daarbij aan zet zijn en welke acties, werkzaamheden of (beleids)maatregelen daarbij nodig zijn. Dit brengt overzicht en samenhang in het realiseren van het gezamenlijke doel, een toekomstbestendig en beleefbaar centrumgebied voor Vriezenveen.
Dankzij het stedenbouwkundig plan en het uitvoeringsprogramma kan de gemeente aan de slag met een toekomstbestendig en beleefbaar centrumgebied voor Vriezenveen!